COLONIALVOYAGE.COM

Geschiedenis van Portugal en van de Portugezen overzee

De waarschijnlijke ontdekking van Australië

2.0. De waarschijnlijke ontdekking van Australië

DEEL 11 Bijlage 1

Arnold van Wickeren
DUTCH PORTUGUESE COLONIAL HISTORY

 

Geschiedenis van Portugal en van de Portugezen overzee

Deel 1: Het Iberisch schiereiland van prehistorie tot aan de komst van de Romeinen, de Romeinse tijd (200 v.Chr.- 400 n.Chr.) de koninkrijken van Sueven en Visigoten van moslimoverheersing tot onafhankelijk koninkrijk Portugal tot aan de stichting van het Huis Aviz Het begin van de maritieme expansie

Deel 2: Ontdekkings- en handelsreizen naar West-Afrika, Portugal ten tijde van Afonso V (1438-1481), De maritieme expansie ten tijde van João II (1481-1495)

Deel 3: Portugal onder koning Manuel I (1495-1521), De Portugese positie in Marokko, De eerste reis van Vasco da Gama naar Indië, Het verblijf in Calicut; de terugreis, De reis van Pedro Álvares Cabral

Deel 4: Meer reizen naar Indië, De Estado da India, De verrichtingen van Afonso de Albuquerque, Tristão da Cunha en Dom Francisco de Almeida (1506-1509), Het goud van Monomotapa

Deel 5: De Carreira da India, De eerste jaren van het gouverneurschap van Afonso de Albuquerque, Malacca, De Molukken en de Banda-eilanden, Albuquerque terug in Malabar, Malabar in de jaren 1513-1514, De kust van Oost-Afrika (1509-1515)

Deel 6: De Atlantische eilanden, Reizen naar de Nieuwe Wereld, De betrekkingen met Noordwest-Afrika, De betrekkingen met Congo en Angola, De Swahili-kust (1515-1521), De Estado da India, Expansie van het Império Português (1515-1521)

Deel 7: De ontwikkeling van Portugal tot maritieme en commerciële grootmacht, De verovering van Ceuta, Ontwikkelingen in scheepsbouw en navigatie, Monniken en kooplieden in Centraal-Azië, De Atlantische eilanden, Ontdekkings- en handelsreizen naar Afrika in de jaren 1443-1447; de eerste zwarte slaven, De maritieme expansie in de jaren vijftig van de 15e eeuw, Castiliaanse penetratie in de Golf van Guinée; de Verdragen van Alcáçovas (1479) en Toledo (1480), Pogingen van João II (1481-1495) meer invloed te verwerven in het binnenland van West-Afrika, Kanttekeningen bij de ontdekkingsreizen van Diogo Cão, Columbus en Portugal; het Verdrag van Tordesillas, Stokkende maritieme expansie?, De strijd om de handel in specerije, De reis van Fernão de Magalhães

Deel 8: Portugal onder koning João III (1521-1557), Het begin van de kolonisatie van Brazilië, Portugal in de problemen in Marokko, De goudhandel aan de Minakust, De verovering van het moslimkoninkrijk Granada, Het aandeel van Portugezen in de ontdekking van Noord-Amerika

Deel 9: De Atlantische eilanden en Opper-Guinée, De relaties met het koninkrijk Benin, De betrekkingen met Congo en Angola, De Swahilikust en de Carreira da India in de jaren twintig van de 16e eeuw, De Swahilikust en de Carreira da India van 1530 tot aan het overlijden van koning João III in 1557

Deel 10: De Estado da India in de jaren 1522-1526, De Estado da India in de jaren 1526-1538, De ontwikkelingen in het Verre Oosten

Deel 11: De Estado da India in de jaren 1538-1545, De Estado da India in de jaren 1545-1558, De Visserijkust, Coromandel, Bengalen en de Carreira da India, De Portugese expeditie naar Abessinië, De waarschijnlijke ontdekking van Australië

Deel 12: De Portugese bemoeienissen met Ceylon (1538-1558), Portugees Malacca (1538-1558), De handelsrelaties met China (1538-1546), Birma en Siam (1538-1558), Portugese kooplieden en missionarissen in Japan (1538-1558), De Molukken onder Portugees bestuur (1540-1558)

Deel 13: De vereniging van Portugal met Spanje (1557-1640), Sebastião’s rampspoed in Marokko (1415-1578), De Atlantische eilanden en West-Afrik (1420-1637)

Deel 14: Angola en Kongo (1565-1641), De Swahilikust (1557-1599)

Deel 15: De Estado da India in de jaren 1558-1581, De Estado da India in de jaren 1581-1597, De komst van Hollanders en Engelsen naar Indië 1597-1600

Deel 16: De aanval van de Hollanders op de Estado da India, Overige verwikkelingen in de Estado da India, De Portugezen aan de Tamilkust in de Periode 1560-1640

Deel 17: De teloorgang van Portugals positie in Azië: de Estado da India in de periode 1622-1640, De Portugezen in Bengalen, Portugezen, Spanjaarden en Hollanders in Siam en Achter-Indië

 

Arnold van Wickeren

 

Geschiedenis van Portugal en van de Portugezen overzee. All rights reserved. Copyright © 2008, Arnold van Wickeren
 

Geschiedenis van Portugal en de Portugezen overzee Deel 11
Arnold van Wickeren

Bijlange 1

De waarschijnlijke ontdekking van Australië

2.0. De waarschijnlijke ontdekking van Australië

Aan het einde van het eerste kwart van de 16e eeuw zijn er twee reizen bekend, die Portugezen in nabij Australië gelegen wateren hebben doen belanden. Het is zeer wel mogelijk dat Cristóvão de Mendonça in 1522 en/of Gomes de Sequeira in 1525 het vasteland van Australië hebben waargenomen.

Cristóvão de Mendoça is in 1521 door capitāo-geral Diogo Lopes de Sequeira, die daarmee een koninklijk bevel opvolgde, eropuit gestuurd om eilanden te ontdekken, die vagelijk werden aangeduid als Ilhas do ouro, waarvan bekend is dat zich daarop inheemsen afkomstig van de zuidkust van Sumatra verzamelen en dat deze eilanden op meer dan 100 léguas van hun woongebied verwijderd liggen, in een richting die geïnterpreteerd is als naar het zuidoosten. Bekend is dat Mendonça, na zijn opdracht te hebben uitgevoerd, eind 1522 de haven van het Noord-Sumatraanse Pedir is binnengelopen. De historicus Armando Cortesão, die een speciale studie aan dit onderwerp heeft gewijd, veronderstelt dat Mendonça, voortgestuwd door de noordwestmoesson, de dominante windrichting in de maanden januari, februari en maart, naar de noordwestkust van Australië is gezeild. Weliswaar is deze kust veel verder weg dan uit de inlichtingen van de inheemsen kon worden opgemaakt, maar voor deze kust liggen tal van eilanden en riffen, waar goud wordt aangetroffen.

Wat de tweede reis betreft, weten we dat de vertrekkende capitão van de Molukken, António de Brito, en zijn opvolger Dom García Henriques, 1 in juni 1525 Gomes de Sequeira met een klein handelsvaartuig van Ternate op een verkenningsmissie naar Celebes hebben gezonden. Toen hij daar niet welkom bleek, heeft hij, na een afstand van 300 leguas te hebben afgelegd, gebied bereikt, dat hem een eiland heeft toegeschenen en waarvan de bewoners glad haar en een doffe huid hadden. Tussen Portugese historici is een geweldige controverse ontstaan over de vraag welk land of eiland Sequeira zou hebben bereikt, waarbij de verhalen van 16e eeuwse kroniekschrijvers minutieus met elkaar zijn vergeleken en zeevaardkundige en aardrijkskundige disputen zijn gevoerd. Hoe dan ook, Armando Cortesão gelooft dat de omzwerving van Gomes de Sequeira hem in noordelijke richting heeft gevoerd en hem op een van de eilanden van de Caroline-archipel heeft doen belanden. Gago Coutinho heeft daarentegen de stelling verdedigd dat Gomes de Sequeira een koers tussen oost en zuidoost heeft gevolgd, waardoor hij op het schiereiland York in het noorden van Australië is terechtgekomen. Er zijn ook historici die denken dat Gomes de Sequeira op Nieuw-Guinea is geweest, zoals in deel X is vermeld.

Concluderend dient te worden gesteld dat niet bewezen is dat Cristóvão de Mendonça in 1522 het noordwesten van Australië zou hebben ontdekt, noch dat Gomes de Sequeira drie jaren later het schiereiland York zou hebben bereikt en men weet evenmin welke Portugese bron ten grondslag ligt aan de aanduiding `school van Dieppe’ op sommige kaarten en wat de cartografische overwegingen daarvoor zijn geweest. Nu de zaken zo liggen, ontbreekt het beslissende argument ten gunste van een vroegtijdige Portugese ontdekking van Australië, maar de cartografische aanwijzingen dat Australië vóór 1536 is ontdekt, zijn zodanig sterk en consistent dat men zich nauwelijks kan voorstellen dat deze ontdekking niet is gedaan, al is deze zonder gevolg gebleven en heeft zulk een ontdekking bijgevolg geen praktische betekenis gehad.


1 Zie deel X, pag. 167

 

Deel 12: De Portugese bemoeienissen met Ceylon (1538-1558), Portugees Malacca (1538-1558), De handelsrelaties met China (1538-1546), Birma en Siam (1538-1558), Portugese kooplieden en missionarissen in Japan (1538-1558), De Molukken onder Portugees bestuur (1540-1558)

 

 

 

Colonialvoyage.com. All rights reserved. Copyright © 2009, Marco Ramerini

e-mail

eXTReMe Tracker